Wat is lean bouwen?

Symbolbv - Lean bouwenLean bouwen is een managementterm in de wereld van de bouw die is afgeleid van het productieproces van de Japanse autofabrikant Toyota. Het Engelse woord ‘lean’ betekent slank. Als managementterm heeft lean bouwen of lean productie dan ook te maken met efficiëntie. In theorie moet lean productie zorgen voor een minimum aan verspilling van grondstoffen, materialen en arbeid. Het liefst zou lean productie verspilling volledig elimineren uit het productieproces. Wat voorop staat bij lean productie – en dus ook bij lean bouwen, want het gaat hier om een directe vertaling van lean management naar de bouw – is de klantwaarde: wat vind de klant waardevol? Waar betaalt een klant voor? In eerste instantie natuurlijk voor het product en tegenwoordig zeer waarschijnlijk ook voor de snelheid en kwaliteit van de service. Om het gehele productieproces te optimaliseren en zo ‘lean’ te maken, hebben ze bij Toyota bedacht dat het van belang is om iedere werknemer serieus te nemen wanneer hij of zij met feedback komt en alle werknemers te stimuleren om dat ook daadwerkelijk te doen. Iedereen die denkt: “Dit kan beter, sneller en/of efficiënter”, iedereen die denkt “Kunnen proces A en handeling B niet net zo goed gelijktijdig plaatsvinden?” wordt idealiter gehoord. Dat zijn drie andere kenmerken van lean management: ten eerste moet er sprake zijn van een relatief platte organisatiestructuur, waarin iedereen actief bijdraagt aan de optimalisering van het productieproces; ten tweede moeten de communicatielijnen zo kort mogelijk zijn, om zo ook de efficiëntie – en daarmee de effectiviteit – van communicatie binnen een organisatie of bedrijf te vergroten; en ten derde streeft een lean opererend bedrijf ernaar om altijd te blijven leren. Het streven voor lean productie en dus ook voor lean bouwen is complete efficiëntie, het elimineren van verspilling en zelfs – idealiter – van menselijke fouten.

Lean bouwen: hoe doe je dat?

Lean management en lean productie zijn manieren van werken die ook beginnen door te dringen in de Nederlandse bouw. In de bouwsector wordt het dan ook wel ‘lean bouwen’ genoemd. Achter deze intrigerende combinatie van zo’n enorm Engels en zo’n enorm Nederlands woord gaat een wereld van management en efficiëntie schuil. Zoals hierboven uitgelegd heeft lean bouwen te maken met het voortdurend optimaliseren van het productieproces in de bouw, het vinden van manieren om verspilling tegen te gaan, fouten te voorkomen, het productieproces te verkorten en het product en de service voor de klant te verbeteren. Dat klinkt natuurlijk allemaal heel mooi in theorie, maar hoe werkt lean bouwen in de praktijk? Is verspilling wel compleet te elimineren of is het meer iets waar naar gestreefd dient te worden, zonder de hoop het daadwerkelijk ooit echt te bereiken? Zoiets als de horizon, of objectiviteit in de journalistiek. In theorie klinken de drie basisstappen voor lean bouwen heel eenvoudig:

  • Ontwerp een eenvoudig bouwproces
  • Accepteer dat er altijd ruimte is om te verbeteren
  • Verbeter het proces voortdurend

Maar hoe implementeer je dat in de praktijk? Voor lean bouwen geldt wat dat betreft precies hetzelfde als wat voor elk ander soort bedrijf geldt dat lean wil produceren:

  • Leg als leidinggevende, manager of bedrijfstop goed uit wat lean bouwen inhoudt en wat er van je werknemers wordt verwacht
  • Luister daadwerkelijk naar je werknemers, waar ze mee komen en wat ze voorstellen: zij zijn de vakmensen; zij weten hoe ze moeten bouwen, dus ze weten ook hoe ze lean moeten bouwen.
  • Verdoezel fouten niet: fouten zijn leermomenten, mogelijkheden om je productieproces te verbeteren volgens de principes van lean bouwen.
  • Maak niet alleen de gemaakte fouten, maar ook de successen bekend: open communicatie is cruciaal voor de realisatie van een cultuur van lean bouwen binnen een bedrijf.

Alles is te leren!

Eén van de basisprincipes van lean management is dat overal van te leren valt en dat alles te leren is. Lean bouwen is zowel een manier van denken die kan worden aangeleerd, als een cultuur die kan worden geïmplementeerd in een bedrijf. Verschillende bedrijven in de bouwsector werken al volgens de principes van lean bouwen. Het is een moderne, eigentijdse en progressieve manier van werken die Toyota heeft gemaakt tot de globale gigant die het nu is. Het is dus niet vreemd dat er trainingen en cursussen worden aangeboden voor managers en bedrijfsleiders in de bouw om lean bouwen een nog wijdverbreidere filosofie en praktijk te maken. Eén van de bedrijven die dit soort cursussen en trainingen aanbiedt is Symbol BV – motto: business improvement. Op hun website – symbolbv.nl – vind je een vijfdaagse cursus die is toegespitst op zowel de theorie als de praktijk van lean bouwen. De cursus is bedoeld voor projectleiders, bedrijfsleiders, werkvoorbereiders, KAM managers en meer of minder ervaren uitvoerders. Kortom: eigenlijk voor iedereen die een functie heeft in de bouw, van hoog tot laag. Dit sluit precies aan bij de principes van lean bouwen: iedereen moet weten wat het doel is en waar binnen het bedrijf naar gestreefd wordt, zodat iedereen zijn steentje kan bijdragen. In de cursus die Symbol BV aanbiedt komen allerlei zaken aan bod die relevant zijn voor de praktijk van het lean bouwen: van lean tools voor op kantoor tot lean plannen, van risicomanagement tot klantwaarde. De training duurt vijf dagen, waarbij tevens een excursie is inbegrepen naar een bouwproject dat in overleg met de cursisten zal worden uitgekozen. Voor meer informatie over deze en andere cursussen kun je een kijkje nemen op de website van Symbol BV.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn